Rudno

Widok na malowniczy krajobraz Rudna - zieleń i ruiny zamku Tenczyn
Malowniczy krajobraz Rudna - zieleń i ruiny zamku Tenczyn (fot. A.Sienieńska)
Koordynaty:
Stroną opiekuje się:
Podziel sie:

Rudno położone jest na głównym grzbiecie Garbu Tenczyńskiego, wokół bezimiennego wzniesienia tego Garbu o wysokości 408m, w samym środku Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. Od wschodu pod wieś podchodzi Las Zwierzyniec, od zachodu i północy wieś otacza Puszcza Dulowska. Wieś liczy około 800 mieszkańców.

Nazwa Rudna pochodzi najprawdopodobniej od koloru skały melafirowej, na której leży cała wieś. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1402 roku, ale osada istniała z pewnością już w pierwszej połowie XIV wieku, kiedy to ówczesny właściciel tych ziem, wojewoda sandomierski i kasztelan krakowski Nawój z Morawicy, zainicjował budowę drewnianego zamku na pobliskim wzgórzu. Syn Nawoja, Andrzej, wojewoda krakowski, był jako pierwszy w historii nazywany „dziedzicem z Tęczyna”. On też postawił w tym miejscu murowany, gotyckie zamek, który potem jego syn i kolejni potomkowie rozbudowali i przebudowywali. Od samego początku zatem losy wsi Rudno związane są z kolejnymi właścicielami tych ziem i pobliskim zamkiem, dla którego stanowiła zaplecze gospodarcze. W XV wieku zamek stał się prawdziwie magnacką rezydencją porównywaną z Wawelem i był potężnym ośrodkiem kulturalnym. Wraz z nim rozwijała się wieś. W owym czasie była tu kuźnia, folwark, browar, dom praczek i trzy karczmy. W XVIII wieku zamek ostatecznie i chyba bezpowrotnie utracił swą świetność, więc i wieś musiała się przekwalifikować.

XIX i XX wiek to w Rudnie czasy intensywnej eksploatacji surowców: węgla kamiennego, a przede wszystkim melafiru, magmowej skały wylewnej, z której zbudowane są okoliczne wzniesienia. Dziś po tej działalności pozostały hałdy płonne, zasypane szyby i sztolnie oraz nieczynny kamieniołom w centrum wsi.

Ze względu na swą niezwykłą historię i imponujące, górujące nad wsią ruiny zamku Tenczyn – obiektu wpisanego na listę zabytków kultury i perełki architektury obronno-rezydencjonalnej – Rudno powinno być obowiązkowym punktem programu dla wszystkich miłośników Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Malowniczy krajobraz przyciąga także spacerowiczów i rowerzystów.

W Rudnie mieści się szkoła podstawowa, Kościół pod wezwaniem św. Rafała Kalinowskiego (wkomponowany w dawne wyrobisko melafirów), Sala Królestwa Świadków Jehowy, sklep oraz gospodarstwo agroturystyczne. Kursują tu busy z Krzeszowic i Alwerni. Przez wieś biegnie kilka szlaków turystycznych: Szlak Ziemi Chrzanowskiej, Szlak Mnikowski, Szlak Puszczy Dulowskiej, Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd.
Na południowych krańcach wsi przebiega autostrada A4 ze zjazdem od strony Katowic i wjazdem w stronę Krakowa.

  • Widok na malowniczy krajobraz Rudna - zieleń i ruiny zamku Tenczyn
  • Widok na Kościół św. św. Rafała Kalinowskiego wkomponowany w dawne wyrobisko melafirów
  • Widok na drogę wijącą się wśród pól
  • Widok na rzeźnione wrota kościoła w Rudnie
  • Malownicze ruiny zamku Tenczyn