Nawojowa Góra

Widok na Pomnik Niepodległości Polski stojący na skrzyżowaniu w Nawojowej Górze
Pomnik Niepodległości Polski w Nawojowej Górze (fot. A.Sienieńska)
Koordynaty:
50.1215
19.6628
Stroną opiekuje się:
Podziel sie:

Wieś przy zachodniej granicy gminy Krzeszowice, przez którą przebiega, w północnej części, droga krajowa nr 79 łącząca Kraków i Katowice oraz linia kolejowa na tej samej trasie. Położona jest częściowo na wzniesieniach Garbu Tenczyńskiego, a częściowo w Rowie Krzeszowickim. Liczy około 2000 mieszkańców.

Nawojowa Góra była i jest w dużym stopniu wsią przemysłową. Jej krajobraz został zniszczony przez zaniechane w latach 90-tych XX wieku wydobycie wapienia górnojurajskiego. Na terenie wsi piętrzą się ogromne hałdy i nieczynne wyrobiska, z których największe to „Stara Sztolnia” – kamieniołom u wylotu dawnej sztolni węgla kamiennego w przysiółku Gwoździec (zachodnia część wsi, w całości na terenie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego), wyrobiska na zboczach wzgórza Winnica, czy zniesione już niemal w całości skałki Prochownia. Do dziś w Nawojowej Górze działają większe i mniejsze zakłady przemysłowe, np. huta szkła, wytwórnia napojów chłodzących.

We wsi znaleźć można kilka zabytkowych drewnianych chat. Godny uwagi jest też Pałac rodziny Domańskich, zwany Prochownią, wybudowany na fundamentach prochowni z XVI wieku i nadbudowany w 1925 roku wraz z ponadhektarowym pięknym parkiem i ogrodem, który stoi po prawej stronie głównej drogi (79) jadąc w kierunku Krzeszowic. Ma dość ciekawą historię i piękne, podobno, wnętrza, lecz znajduje się obecnie w prywatnych rękach i nie jest udostępniony zwiedzającym. Można go jednak podziwiać zza kutej bramy.

Niemal naprzeciwko, na skrzyżowaniu dróg wznosi się Pomnik Niepodległości Polski, zwany też Pomnikiem Czynu Strzeleckiego. Został on wystawiony w 1934 r. w XX rocznicę wymarszu I Brygady Legionów Piłsudskiego. Z tego miejsca wyruszyli 6.VIII. 1914 roku młodzi strzelcy z Wielkiego Księstwa Krakowskiego rozpoczynając walkę, która przyniosła Polsce niepodległość. Pomnik stanął pierwotnie na skałkach po drugiej stronie skrzyżowania, a na cokole umieszczono płaskorzeźbę przedstawiającą Józefa Piłsudskiego. Zburzyli go w 1942 roku okupanci niemieccy. W 1991 przybrał on obecną postać i stanął w nowym miejscu, gdyż po skałkach pozostało jedynie wyrobisko.

We wsi znajduje się szkoła, kościół rzymskokatolicki, liczne sklepy, biblioteka, boisko sportowe, remiza OSP, a także gospodarstwo agroturystyczne „Dom Góralski Kocierz”. Na terenie wsi działa też stadnina koni.

Nawojowa Góra jest od zachodu i południa otoczona lasem (Las Zwierzyniec), w którym kryją się ostańce skalne. Położony na zachód od centrum wsi grzbiet wzgórza Porąbka (361 m) stanowi najlepiej zachowaną pod względem przyrodniczym partię tego lasu, z charakterystyczną buczyną karpacką z domieszką grabu. Z kolei wzgórze Winnica (321 m), na którym mieści się cmentarz parafialny, jest najbardziej na północ wysuniętym zrębem Garbu Tenczyńskiego, w związku z czym rozciąga się stąd zachwycający widok na wschodnią część Rowu Krzeszowickiego: od Marmurowych Wzgórz w okolicy Dębnika po Pasternik w Krakowie.

Doskonałe tereny na piesze wędrówki, wycieczki rowerowe i przejażdżki konne.

  • Widok na Pomnik Niepodległości Polski stojący na skrzyżowaniu w Nawojowej Górze
  • Orzeł wieńczący Pomnik Niepodległosci Polski w Nawojowej Górze
  • Widok z cmentarza w Nawojowej Górze na kopalnię w Czatkowicach
  • Widok z cmentarza w kierunku północno-wschodnim
  • Widoki z okolic cmentarza
  • Widok na bramę cmentarza przy ul.Winnica w Nawojowej Górze
  • Kościół w Nawojowej Górze

Komentarzy: 1

dnia pisze:

Totalnie nie aktualne informacje. Sztolnia już od ponad 15 lat nie należy do Nawojowej Góry. A część dworu można zwiedzać.

Obrazek użytkownika R jak R