Klasztor o.o. Karmelitów Bosych

Widok na klasztor Karmelitów Bosych w Czernej
Klasztor Karmelitów Bosych w Czernej (fot. A.Sienieńska)
Adres pocztowy:
Czerna 79
32-065 Krzeszowice
Strona WWW:
odnośnik
Tagi:
karmelici
zakon
kalinowski
matka boska szkaplerzna
karmel
klasztor
Koordynaty:
50.1682
19.6345
Stroną opiekuje się:
Obrazek użytkownika macher
Podziel sie:

Na zachodnim, stromym zboczu Doliny Eliaszówki wznosi się okazały zespół klasztorny Karmelitów Bosych. Powstawał on kilkadziesiąt lat i od tamtej pory przetrwał w prawie niezmienionym kształcie do dziś. Kiedy w 1625 roku zakonnicy znaleźli już fundatora w osobie wojewodziny krakowskiej, hrabiny Agnieszki z Tęczyńskich Firlejowej, rozpoczęto poszukiwanie odpowiedniego miejsca. Pierwotnie budowa rozpoczęła się w lesie w Siedlcu od strony Dubia, okazało się jednak, że nie ma tam wody. Wtedy fundatorka, jak podają źródła, pokazała zakonnikom zalesioną dolinę między Czerną a Paczółtowicami. Strome zbocza doliny, las, cisza i spora odległość od ludzkich osad sprawiały, że to miejsce doskonale nadawało się na siedzibę pustelniczego zakonu. "Bóg sam wybrał to miejsce" i zakonnicy przyjęli je z entuzjazmem.

W 1672 roku ukończono budowę „wielkiej klauzury”. Teren o powierzchni ponad 80 hektarów otoczono wysokim kamiennym murem. Prowadziły do niego dwie bramy – od południa, od Czernej furta „tęczyńska” (z której korzystali właściciele tych ziem, jako nieliczni uprawnieni do wstępu na teren pustelniczego klasztoru) oraz droga na Siedlec, od wschodu, gdzie dla wygody zarządców terenów klasztornych i osób pełniących funkcje gospodarskie wybudowano niezwykły pod względem architektonicznym most nad Eliaszówką (Diabelski Most) oraz Furtę Siedlecką, ze stajnią i kaplicą dla wiernych – ci musieli pozostać za murem. Na terenie „wielkiej klauzury” istniało kilkanaście (prawdopodobnie 14) eremitarzy, w których zakonnicy spędzali Adwent i Wielki Post na modlitwie i pokucie. Większość z nich uległa zniszczeniu – do dziś zachowała się jedynie pustelnia Św. Agnieszki Panny i Męczenniczki oraz fragmenty pustelni św. Jana Chrzciciela. Do rozmyślań i medytacji służyły także specjalnie przystosowane do tego groty: Świętego Onufrego i Świętego Hilariona (na wschodnim stoku doliny). Budynki klasztoru, kościół, zabudowania gospodarcze i ogród otoczone zostały kolejnym murem i tworzyły tzw. „małą klauzurę”.

Tryb życia zakonników w eremie był bardzo surowy: obowiązywało ścisłe milczenie, rozmawiać można było jedynie z przełożonym. Dnie i większość godzin nocnych upływało im na modlitwie, dozwolone były prace ręczne. Dopiero w 1805 roku oficjalnie zniesiono „wielką klauzurę” i erem, dopuszczono wiernych do kościoła, a zakonnicy podjęli normalną działalność duszpasterską.

Obecnie klasztor jest miejscem odwiedzin licznych pielgrzymów i turystów, co tydzień ściągają tu okoliczni mieszkańcy na niedzielną mszę. Cały zespół klasztorny, ze swą niezwykłą kompozycją architektury i krajobrazu jest jedynym tego rodzaju obiektem w Polsce. Z klasztorem w Czernej nieodłącznie związane są dwie postaci: św. Rafał (Józef) Kalinowski, członek Rady Narodowej w powstaniu styczniowym w 1863, później zesłaniec syberyjski, w końcu karmelita bosy w Czernej i przeor, beatyfikowany w 1983 roku; oraz Matka Boska Szkaplerzna, której obraz łaskami słynący, będący kopią obrazu Matki Boskiej Śnieżnej z V wieku uzupełnioną karmelitańskim szkaplerzem, wisi w jednym z bocznych ołtarzy klasztornego kościoła.

Na terenie klasztornym wiele jest do oglądania: główna brama wjazdowa, XVII-wieczna, barokowa, wyłożona czarnym „marmurem dębnickim”; ujęcie wody doprowadzonej ze źródła św. Eliasza, w kształcie kruka na tle posągu św. Eliasza w sztucznej grocie; XVII-wieczna studnia wykuta w litej skale, ocembrowana obrobionym „marmurem dębnickim, nakryta gontowym dachem wspartym na kolumnach o podstawach z czerwonego tufu filipowickiego; wczesnobarokowy, wkomponowany w dziedziniec klasztorny kościół pod wezwaniem św. Eliasza Proroka z barokowymi ołtarzami z dębnickiego „marmuru”, grobem fundatorki klasztoru oraz XVIII-wiecznym łaskami słynącym obrazem Matki Boskiej Szkaplerznej z Dzieciątkiem; dwie kaplice we frontowym, zachodnim skrzydle klasztoru: Kaplica Św. Rafała Kalinowskiego i Kaplica Św. Jana od Krzyża; muzeum klasztorne z eksponatami związanymi z życiem św. Rafała Kalinowskiego oraz eksponatami przywiezionymi z Afryki, gdzie karmelici prowadzili misje; wykuta w skale kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa; Droga Krzyżowa na stoku wzgórza, założona tu dla uczenia 350 rocznicy powstania klasztoru; obszerne ogrody i przyklasztorny cmentarz, gdzie znajduje się grób Aleksandra Błędowskiego, jednego z przywódców powstania listopadowego. Do klasztoru wiedzie aleja wysadzana starymi bukami, z których kilka jest pomnikami przyrody.

20 listopada każdego roku odbywa się tu uroczysty odpust ku czci św.ojca Rafała Kalinowskiego.

Galeria

Klasztor o.o. Karmelitów Bosych - galeria zdjęć
  • Widok na klasztor Karmelitów Bosych w Czernej
  • Widok na bramę prowadzącą na dziedziniec klasztoru
  • Widok na bramę rozpoczynającą Drogę Krzyżową na terenie małej klauzury
  • Widok na bramę rozpoczynającą Drogę Krzyżową na terenie małej klauzury
  • Widok na wykutą w skale Kaplicę Najświętszego Serca Pana Jezusa
  • Widoka na Aleję św. Józefa
  • Widok na przyklasztorny cmentarz
  • Droga Krzyżowa - I stacja
  • Grota z figurą proroka Eliasza, znajdująca się na kośiclnym placu. Na pierwszym planie ocembrowane źródełko w kształcie serca z krukiem odlanym z brązu
  • Zdobiona czarnym marmurem dębnickim brama klasztorna
  • Studnia obok głownej bramy klasztornej