Czatkowice – wapień, źródła i Krzyż Milenijny

Wyrobisko kopalni wapienia w Czatkowicach
Wyrobisko kopalni wapienia w Czatkowicach (fot. M.Stasińska-Buczak)
Tagi:
wapień
kamieniołom
kopalnia
prażaba
krzyż
milenijny
eden
źródło
Koordynaty:
50.1564
19.6415
Stroną opiekuje się:
Obrazek użytkownika marta
Podziel sie:

Czatkowice to obecnie osiedle Krzeszowic, położone na północ od centrum miasta. Dawniej była to wieś. Ze źródeł wiadomo, że w XIII wieku część wsi była własnością klasztoru Norbertanek na Zwierzyńcu w Krakowie, zaś druga część stanowiła własność szlachecką i przez wieki kilkakrotnie zmieniała właścicieli. Przed i po II wojnie światowej Czatkowice, położone nad Krzeszówką na malowniczym zboczu Bartlowej Góry stanowiły popularne letnisko dla mieszkańców Krakowa i Górnego Śląska. Po 1945 roku norbertanki wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa, a w 1997 cała wieś weszła w skład miasta Krzeszowice.

Dziś Czatkowice, poza swą funkcją mieszkalną, znane są przede wszystkim z wapienia i źródlanej wody. We wschodnim zboczu Doliny Krzeszówki rozpoczęto po II wojnie światowej eksploatację karbońskiego wapienia. Kamieniołom działa do dziś pod nazwą Kopalnia Wapienia „Czatkowice”, wydobywany tu wapień węgielny służy jako topnik hutniczy, jest także surowcem dla przemysłu szklarskiego, wyrabia się tu niego również grysy, kruszywa i mączki wapienne. Tuż obok mieści się drugi największy w Krzeszowicach zakład: Rozlewnia Wody „Eden Springs”, która czerpie wodę z bijących nieopodal źródeł.

Na skraju kamieniołomu, ponad Czatkowicami wznosi się Krzyż Milenijny. Ponaddwudziestometrowy stalowy krzyż z wmurowanymi w cokół kamieniami przywiezionymi z Ziemi Świętej ustawiono tu w 2000 roku. Na tablicy z brązu widnieje napis: Jezusowi Chrystusowi Odkupicielowi Światu w roku 2000-lecia Chrześcijaństwa i 1000-lecia biskupstwa krakowskiego za pontyfikatu Jana Pawła II duchowieństwo i wierni dekanatu krzeszowickiego. Poświęcenia „Krzyża” dokonał w dniu 21 IX 2000 r. kardynał Franciszek Macharski. Do Krzyża prowadzi trasa spacerowa z centrum Krzeszowic. Rozpościera się stąd widok na wyrobisko wapienia.

Niewielkie Czatkowice słynne są jednak przede wszystkim z wielkiego odkrycia. Z kamieniołomu Czatkowice pochodzą kości jednego z najstarszych płazów bezogoniastych na świecie – żył około 240 milionów lat temu. Czatkobatrachus polonicus Evans & Borsuk-Białynicka, 1998, którego popularnie można nazwać prażabą, jest drugim w świecie, po Triadobatrachus massinoti (Piveteau, 1936) z Madagaskaru, triasowym przedstawicielem linii ewolucyjnej płazów bezogonowych (i pierwszym odkrytym na kontynentach północnych).

Galeria

Czatkowice – wapień, źródła i Krzyż Milenijny - galeria zdjęć
  • Wyrobisko kopalni wapienia w Czatkowicach
  • Widok na okolicę roztaczający się spod Krzyża Milenijnego
  • Szerszy widok na wyrobisko w kopalni wapienia
  • Widok na wyrobisko w Czatkowicach
  • Widok na maszyny w wyrobisku kopalni w Czatkowicach
  • Widok na maszyny w wyrobisku kopalni w Czatkowicach
  • Krzyż Milenijny
  • Tablica upamiętniajaca wzniesienie krzyża w 2000 roku
  • Kamień z Ziemi Świętej leżący u stóp Krzyża Milenijnego